Claude Code bağlam yönetimi: pratik rehber

Claude Code bağlam yönetimi, modelin her turda gördüğü her şeyi kontrol altında tutmak demek: sistem prompt’u, araç adları, CLAUDE.md, tüm mesajlar, okunan her dosya ve her komut çıktısı. Pratikte dört alışkanlığa iner: bağlamda ne olduğuna /context ile bak, uzayan oturumu /compact ile sıkıştır (ya da otomatik sıkıştırmaya bırak), alakasız işe /clear ile temiz başla, ağır araştırmayı alt ajanlara ver ki ana oturuma yalnızca özet dönsün. CLAUDE.md’yi de kısa tut. Aşağıda her birinin nasıl çalıştığını ve ne zaman işe yaradığını anlatıyoruz.

Bağlamı ne dolduruyor?

Bağlam penceresi token ile ölçülür ve Claude Code’da iki yerden dolar: sen daha bir şey yazmadan yüklenenler ve oturum ilerledikçe birikenler.

Başlangıçta yüklenenler

Claude Code belgelerine göre ilk mesajından önce bağlamda şunlar var:

• Sistem prompt’u ve yerleşik araçlar.
• CLAUDE.md dosyaları (proje, kullanıcı ve üst klasörler) ve otomatik bellek. CLAUDE.md yerine AGENTS.md de yüklenebilir.
• MCP araç adları ve sunucu talimatları. Tam araç tanımları varsayılan olarak ertelenir, araç kullanılınca yüklenir.
• Skill açıklamaları. Skill’in gövdesi yalnızca çağrıldığında gelir.

Bu taban yükü token tasarrufu yazımızda ölçtük: standart kurulumda ilk istek yaklaşık 34,4 bin token, yalın kurulumda 13,3 bin civarı. Bu yük her turda yeniden gönderilir.

Oturum boyunca eklenenler

Asıl büyüme buradan gelir:

Tek bir hata ayıklama oturumu on binlerce token üretebilir. Bunun önemi şu: Claude Code belgelerinin de dediği gibi bağlam doldukça modelin performansı düşer; Claude önceki talimatları unutmaya ya da daha çok hata yapmaya başlayabilir.

Pencere ne kadar büyük?

Modele bağlı. Claude Code’un model ayarları belgesine göre yeni modellerde 1 milyon token’lık bağlam penceresi var (Fable modelleri, Sonnet 5 ve sonrası, Haiku 5.5, Opus 4.7 ve sonrası varsayılan olarak bununla çalışır). Opus 4.6 ve Sonnet 4.6 1M’e yalnızca [1m] varyantıyla ulaşır; aksi halde 200 bin sınırında çalışır.

Büyük pencere sana alan açar ama sorunu çözmez. İçinde 600 bin token eski keşif olan bir oturum, yalnızca o anki işin gerektirdiğini taşıyan bir oturuma göre yine daha yavaş, tur başına daha pahalı ve daha gürültülüdür.

Göstergeye bak: /context

Bir şeyi değiştirmeden önce bak. /context bağlamı neyin kullandığını kategorilere göre canlı gösterir ve öneri verir. Hangi CLAUDE.md ve bellek dosyalarının yüklendiğini de listeler; üst klasörde unuttuğun bir talimat dosyasını bulmanın en hızlı yolu budur.

/context

İşine yarayacak birkaç komut daha:

• /memory yüklenen bellek dosyalarını açar, düzenleyebilirsin.
• /mcp bağlı sunucuları listeler; kullanmadıklarını buradan kapatırsın.
• /usage oturumun token kullanımını, prompt önbelleği satırıyla birlikte gösterir.

Bağlam kullanımını özel bir durum satırına da koyabilirsin; böylece sormadan görürsün.

Sıkıştır: /compact ve otomatik sıkıştırma

/compact o ana kadarki konuşmayı bir özetle değiştirir ve aynı oturumda devam eder. Sınıra yaklaşınca Claude Code bunu kendisi de yapar; buna otomatik sıkıştırma denir.

Özeti yönlendir

Düz bir /compact neyin kalacağına Claude’un karar vermesine izin verir. Ne istediğini söylersen sonuç daha iyi olur:

/compact API değişikliklerine ve değiştirdiğimiz dosyaların listesine odaklan

Bunu kalıcı yapmak için CLAUDE.md’ye bir # Compact instructions bölümü ekleyebilirsin; örneğin “Sıkıştırırken değiştirilen dosyaların tam listesini ve test komutlarını her zaman koru.”

Konuşmanın yalnızca bir kısmını sıkıştırmak için Esc tuşuna iki kez bas ya da /rewind çalıştır, bir mesaj seç ve Summarize from here veya Summarize up to here seçeneğini kullan.

Otomatik sıkıştırmanın zamanını ayarla

Varsayılan olarak Claude Code konuşma modelin bağlam sınırına ulaşınca sıkıştırır; doğal 1M pencereyle çalışan modeller biraz önce, yaklaşık 967 bin token’da sıkıştırır. Daha erken sıkıştırmak istersen kendi pencereni belirle:

/autocompact 500k
/autocompact auto

İlki geçerli model için 500 bin’lik bir pencere kaydeder, ikincisi varsayılana döner. Aynı ayar settings.json içinde autoCompactWindow olarak, betiklerde de CLAUDE_CODE_AUTO_COMPACT_WINDOW ortam değişkeniyle var. 100 bin ile 1M arası değerler kabul edilir.

Sıkıştırmadan sonra ne kalıyor?

Belgelere göre sıkıştırmadan sonra şunlar geri konur: sistem prompt’u, proje kökündeki CLAUDE.md, kapsamı olmayan kurallar, otomatik bellek ve plan modundaki plan. Son değiştirilen dosyalar yeniden okunur; alt klasörlerdeki CLAUDE.md dosyaları ve yola bağlı kurallar, Claude o klasörlerde çalışınca tekrar yüklenir. Konuşmanın kendisi ise birebir kalmaz. Yalnızca sohbette söylediğin bir talimat ayrıntısını kaybedebilir; önemliyse CLAUDE.md’ye yaz.

Bir maliyeti de unutma: /compact özetlemek için bütün konuşmayı okur, yani sıkıştırma da büyük bir istektir.

Baştan başla: /clear

/clear konuşmayı boşaltır ve hiçbir şeye mal olmaz. Alakasız bir işe geçerken kullan. Claude Code’un en iyi uygulamalar sayfası bunun çözdüğü iki hatayı sayıyor:

• Her şeyin karıştığı oturum. Bir işe başlıyorsun, alakasız bir şey soruyorsun, sonra ilk işe dönüyorsun. Bağlam ilgisiz şeylerle dolu.
• Durmadan düzeltmek. Aynı konuda iki düzeltme işe yaramadıysa bağlam başarısız denemelerle kirlenmiştir. Temizle ve öğrendiklerini içeren daha iyi bir ilk prompt yaz.

Oturuma geri dönmek isteyebilirsen önce /rename ile adını koy, sonra /clear de; /resume ile sonra geri açarsın. Geçmişte kalması gerekmeyen kısa bir soru için /btw konuşmaya eklemeden yanıt verir.

CLAUDE.md’yi küçük tut

CLAUDE.md her oturumda yüklenir, yani her satırının bedelini her turda ödersin. Claude Code belgeleri yaklaşık 200 satırın altında kalmayı ve her satır için “bunu silersem Claude hata yapar mı?” diye sormayı öneriyor. Yapmayacaksa sil. Şişkin dosyanın token dışında bir bedeli de var: önemli kurallar gürültüde kaybolur ve Claude onları atlar.

Geri kalanı ne yapmalı:

• Belirli işlere özgü talimatları (sürüm nasıl çıkılır, migration nasıl yazılır) skill’lere taşı. Başlangıçta yalnızca kısa açıklamaları yüklenir, gövde kullanılınca gelir.
• Ayrıntılı belgeleri yapıştırmak yerine bağlantı ver.
• Claude’un söylenmeden doğru yaptığı her şeyi sil; her zaman olması gerekiyorsa hook’a çevir.

Dosyanın yapısını CLAUDE.md nasıl yazılır rehberinde ayrıntılı anlattık.

Ana bağlamı alt ajanlarla temiz tut

Araştırma bağlamın baş düşmanıdır: “kimlik doğrulama token yenilemeyi nasıl yapıyor?” sorusunu yanıtlamak için Claude yirmi dosya okuyabilir. Bir alt ajan kendi bağlam penceresinde çalışır, okumayı orada yapar ve ana oturumuna yalnızca bir özet döndürür.

Alt ajanlar kullanarak kimlik doğrulama sistemimizin token yenilemeyi nasıl
yaptığını ve yeniden kullanabileceğim bir OAuth yardımcısı olup olmadığını araştır.

Alt ajana uygun işler:

• Bir değişiklikten önce kod tabanını keşfetmek.
• Önemli tek hatayı bulmak için uzun log ya da test çıktısı okumak.
• Diff’i temiz bir bağlamda incelemek; ana oturumun az önce yazdığı koda kayırmacılık da böylece ortadan kalkar.

Alt ajanlar bedava değil. Kendi token’larını harcarlar; Claude Code belgeleri ajan ekiplerinin tek oturuma göre yaklaşık 7 kat token kullandığını söylüyor. Kazanç her zaman daha küçük bir fatura değil, ana iplikteki odak ve kalite.

MCP sunucularının bedeli

MCP eskiden başlangıçtaki en büyük yüklerden biriydi, çünkü her sunucunun her araç tanımı en başta yüklenirdi. Claude Code artık araç tanımlarını varsayılan olarak erteliyor (tool search); bir araç kullanılana kadar bağlamda yalnızca adı ve sunucunun talimatları var.

Bu tavsiyeyi değiştiriyor ama ortadan kaldırmıyor:

• Bu projede kullanmadığın sunucuları /mcp ile kapat.
• Varsa gh, aws, gcloud ya da sentry-cli gibi CLI araçlarını tercih et. Belgeler bunları dış servislere ulaşmanın bağlam açısından en verimli yolu olarak anıyor.
• Yalnızca tanımlara değil, sonuçlara da bak. Bir MCP aracının döndürdüğü sorgu sonucu ya da sayfa görüntüsü bağlama olduğu gibi girer.

Bağlam çürümesinin işaretleri

“Bağlam çürümesi” (context rot), bağlamı fazla dolu ya da gürültülü olduğu için sessizce kötüleşen bir oturumun gayriresmî adı. Tipik işaretler:

• Claude konuşmanın başında ya da CLAUDE.md’de koyduğun bir kuralı unutuyor.
• Zaten okuduğu dosyaları tekrar okuyor ya da bildiği şeyleri soruyor.
• Reddettiğin bir yaklaşımı yeniden deniyor.
• Yanıtlar bulanıklaşıyor, düzenlemeler yanlış yere dokunuyor.
• Her tur daha yavaş geliyor, token sayacı daha hızlı artıyor.

Bunlardan ikisini birden görüyorsan /context çalıştır. Yükün çoğu konuşmaysa odak vererek sıkıştır; oturum işten işe savrulduysa temizle. Bir şey daha: uzun bir aradan sonra prompt önbelleğinin süresi dolar ve bir sonraki mesaj bütün bağlamı tam fiyatla yeniden işler. Uzun süre boşta kalmış büyük bir oturum, devam etmeden önce sıkıştırmak ya da temizlemek için iyi bir an.

Oturumu sağlıklı tutan alışkanlıklar

• Oturum başına tek iş. Adını koy, bitir, temizle.
• Gezdirme, göster. Dosyaları @yol ile ver, fonksiyon adlarını söyle; “bir etrafa bak” deme.
• Araştırmayı daralt. “src/api içinde rate limit nerede uygulanıyor bul”, “rate limit’i araştır”dan iyidir. Ya da alt ajana ver.
• Komut çıktısını kırp. Bütün test paketini değil tek testi çalıştır, logları Claude okumadan süz.
• Erken ve odaklı sıkıştır. Pencere dolmadan, senin yönlendirdiğin bir sıkıştırma genelde doğru ayrıntıları sınırdaki otomatik sıkıştırmadan daha iyi korur.
• CLAUDE.md’yi kod gibi gözden geçir. Claude kuralları atlamaya başlayınca buda.

AgentVera’nın yeri

AgentVera, Claude Code, Codex ve diğer CLI ajanlarını tek bir masaüstü uygulamasında yan yana çalıştırır. Yukarıdaki alışkanlıkların yerini tutmaz ama birden fazla ajan çalıştırırken takip yükünün bir kısmını üstlenir. Hepsi token tasarrufu sayfasında:

• Panelde canlı bağlam boyutu. Her CLI’ın kendi geçmişinden ölçülür, bu yüzden Claude Code ve Codex dışında da çalışır.
• Varsayılan açık otomatik sıkıştırma. 150 bin token eşiğinde, her CLI’ın kendi komutuyla (/compact, /compress, /summarize, /smol). Eşiği Ayarlar → Token tasarrufu’ndan değiştirirsin.
• Bağlam profilleri (Standart, Dengeli, Yalın). Her ajanın başlangıç yükünü küçültür.
• Okuma koruması, Claude Code için de akıllı araçlar. Değişmemiş dosyanın tekrar okunmasını engeller, büyük dosyada ajana önce özetini verir.
• Proje haritası. Ajan ilgili dosyaları tek tek okumadan bulur.
• MCP yöneticisi. Bağlantı testi her araç için yaklaşık token maliyetini gösterir.

/context, /compact ve /clear komutlarını yine de kendin öğren; AgentVera olsa da olmasa da aynı çalışırlar.